Ik heb geleefd

Ik heb geleefd 546 537 Paulien van ‘t Westeinde

Je hecht pas waarde aan je gezondheid, zodra die slecht is. Tel je zegeningen!

Sommige verhalen stemmen je niet vrolijk, maar zetten je wel aan het denken. Dit is er eentje van. Natuurlijk gebeurt het altijd bij een ander en wordt jij gezond 100 jaar. Maar voor het geval het anders loopt, adviseer ik je om niet af te wachten maar alvast te gaan leven.

Annemarie Haverkamp (44) praat wekelijks met mensen over hun leven en het einde dat nadert. In Algemeen Dagblad schrijft ze over de mensen die ze heeft gesproken. Ik zal er 5 noemen.

 ‘Aan iedereen die ik tegenkom, vraag ik: ken je nog iemand die doodgaat?’

Aldus journalist en schrijver Annemarie Haverkamp op de vraag hoe ze kandidaten vindt voor haar wekelijkse rubriek ‘Ik heb geleefd’ in de bijlage van Algemeen Dagblad. Sinds oktober 2018 interviewt ze daarvoor mensen die niet lang meer te leven hebben. ,,En soms zoek ik op internet. Mijn zoekopdrachten zijn vrij morbide. ‘Ongeneeslijk ziek’, ‘terminaal’, dat werk.’’

De tweede stap in het proces is zo’n onbekend persoon bellen en vragen of hij of zij wil meedoen. ,,Dat is niet altijd gemakkelijk. Soms hebben mensen er helemaal geen zin in. Nee, het is niet dat ze schrikken van zo’n telefoontje. Zij weten het al, hè, dat ze doodgaan, daar zijn die mensen elke dag mee bezig. Ik heb nog nooit iemand gehad die zei: u overvalt me vreselijk met die vraag.’’

Ik houd niet van vrolijke verhalen. Of niet van alleen maar vrolijk. Ik vind het leuker verhalen te schrijven over dingen die ook zwaar zijn, verhalen die ergens over gaan.’’

Eigenlijk gaan de gesprekken niet over doodgaan, zegt ze. ,,Het gaat over het leven. Wat aan de diagnose voorafging, hoe je daar op terugkijkt en hoe je dat tot op het laatste moment wilt blijven doen.’’ Ze moet er soms ontzettend om lachen hoe mensen praten over hun naderende afscheid. ,,Humor rijmt niet voor niets op tumor’’, zei een vrouw die ik interviewde.” Natuurlijk komen er in die gesprekken ook vaak tranen, heel veel tranen. ,,Vooral als ik vraag wie ze moeten achterlaten. Dan moet ik zelf ook altijd slikken.”

Ik pik er even 5 verhalen uit. Allemaal lezen? Dat kan hier.

Manfred te Grotenhuis (51) over het leven en zijn hersentumor. 

Steekt de sigaar in de lucht. ,,Ik ben weer gaan roken.’’ En hij heeft een ster gekocht. Een echte, online, voor 25 euro, bij Buy Your Own Star. Ergens in het heelal draagt een hemellichaam nu de naam Manfred.

De eerste week na de diagnose hadden ze meteen alles geregeld: de financiën, een euthanasieverklaring. Ze gingen naar een voorstelling van Youp van ’t Hek en een concert van Iron Maiden.

Als hij er niet meer is, hoopt hij dat ze over hem praten als iemand die soms dingen deed die niet mochten. ,,Omdat je er zo veel plezier aan kunt ontlenen om met je kop door de muur te gaan. De regels geweld aandoen kan zo heerlijk voelen.’’

Er is een Chinese uitdrukking: “je moet naar de weg kijken en niet naar het doel. Ik heb veel te weinig naar de weg gekeken.’’

Had Wim Pruim (61) nog een wensenlijst, dan zou daarop staan: ‘niet ziek zijn’. En dat dan tien keer onder elkaar.

Maar hij heeft geen wensenlijst. Laat hem maar gewoon bij zijn familie zijn. Vanmiddag gaat hij naar het voetbalveld, lekker ouwehoeren met de jongens.

Tjeerd Teijema (66) heeft bedankt voor de laatste chemobehandeling.

Toen de dokter hem het A4-tje met bijwerkingen overhandigde, zei hij nee. ,,Ik heb liever kwaliteit van leven dan dat ik twee maanden langer adem haal.’’

Een tijd lang was hij stabiel – ‘Gerda en ik hebben nog een cruise gemaakt’. Met familie was hij afgelopen zomer in Friesland. Hij vertelde zijn kleinzoon dat hij in 1963 zijn initialen had gekerfd in een beukenboom bij de boerderij waar hij opgroeide. Ze gingen kijken en wat denk je? De boom stond er nog, mét initialen.

Zieke Geneviève (58): Ik nam me voor elke dag een lievelingsdag te laten zijn

Ze citeert Winnie de Poeh.

,,Welke dag is het’’, vroeg Poeh.

,,Het is vandaag’’, piepte Knorretje.

,,Mijn lievelingsdag’’, zei Poeh. 

Een plaatje met die dialoog hing al jaren op haar prikbord in de keuken. Dagelijks was ze erlangs gerend. Nu pas zag ze wat er stond en waren het die woorden die haar kracht gaven. ,,Ik werd er enorm vastberaden van. Ik nam me voor elke dag een lievelingsdag te laten zijn, hoe vaak ik ook in het ziekenhuis lag en hoe het ook afliep. Terugkijkend is dat ook gelukt: ik heb ondanks al het verdriet en de onzekerheid geen enkele dag gehad die alleen maar donker was. Altijd was er wel een lichtpuntje, viel er wat te lachen of gebeurde iets moois.’’

Of ze nu gelukkiger is dan voor de kanker? Ze schudt haar hoofd. Niet gelukkiger. Ze is zich wel veel bewuster van haar geluk. ,,Tijdens mijn revalidatie liep ik rondjes om de vijver in de tuin. Heel langzaam. Meer kon ik niet. Ik zag planten die me in de vijftien jaar ervoor nooit waren opgevallen. Dacht: stonden die hier altijd al?’’

Erg eigenlijk, denkt ze hardop, dat ze een tumor nodig had om in het nu te kunnen leven.

,,Toen ik net ziek werd, vroeg de huisarts wat ik nog wilde. We hadden een reis naar het noorderlicht gepland, dat had ik altijd zo graag willen zien. Maar op dat moment was dat niet meer belangrijk en stond er nog maar één ding op mijn lijstje: kamperen, samen met Marc. De eerste keer dat we weer samen voor de tent zaten, net over de grens met België, was een moment van intens geluk.’’

Frank (44) was nuchter en materialistisch, tot hij longkanker kreeg

Frank Niemeijer (44) uit Zeist had niet zoveel met spiritualiteit. Tot hij de diagnose longkanker kreeg. ‘Een boeddhist is zijn hele leven bezig met de dood.’

Zijn vrouw en hij hebben weliswaar een yogacentrum, hij deed vooral de zakelijke kant. Hij noemt zichzelf nuchter. En een materialist. Maar daarmee kwam hij er niet toen hem de dood werd aangezegd. ,,Het boeddhisme helpt me nu. Een boeddhist is zijn hele leven bezig zich voor te bereiden op het sterven.’’

Pas toen ik ben gaan verwerken dat ik ziek was, ben ik gaan schrijven. Brieven voor de verjaardagen en andere belangrijke momenten in het leven van mijn kinderen. Adviezen die ze nu nog niet zouden begrijpen: ga niet werken voor geld, doe wat je hart je ingeeft. Ik heb toen veel gehuild. Eindelijk kwam het gevoel.’’

In februari maakte hij een spirituele reis naar lama Gangchen in Nepal. ,,Zijn boodschap is dat je kunt bijdragen aan wereldvrede door zelf een beter mens te worden. Hij zei me dat ik niet dood zou gaan aan de kanker. Wat hij bedoelde? Ik denk dat mijn lijf stopt, maar dat mijn ziel nog op een bepaalde manier verder gaat.’’

Over de dood denken, doet hij zo min mogelijk. ,,Dat je er straks niet meer bent… Dat is eigenlijk te groot om te bevatten.’’

Wel kocht hij een tweedehands cabrio. Die stond nog op zijn bucketlist.

Tegen jou als lezer zou ik willen zeggen:

‘This is your wake up call!’

Dus nu als de sodemieter gaan tellen.

“Huh wat gaan tellen?”

Die zegeningen van je natuurlijk, vooruit!

 Inspirerende groeten van Paulien- ik zou het gewoon doen- van ’t Westeinde

Vond je dit leuk om te lezen? Als jij maandelijks een reminder wil wanneer er een inspirerend artikel is verschenen, laat dan hier je gegevens achter.
Onze website maakt gebruik van cookies, voornamelijk van diensten van derden. Definieer uw privacyvoorkeuren en / of ga akkoord met ons gebruik van cookies.
Privacy beleid