Sabbatical

Sabbatical 1036 1035 Paulien van ‘t Westeinde

Sabbatical (de; m; meervoud: sabbaticals) verlof, bv. voor studie of om eens iets anders te doen (Van Dale)

Een sabbatical, een paar maanden er tussenuit, staat bij zoveel mensen op hun bucketlist dat ik er een extra lang blog van heb gemaakt in 3 delen:

deel 1: een interview met iemand die tijdens het interview midden in zijn sabbatical zit. Totdat hij door Corona de reis onderbreekt, luister of lees (verder onderaan) mee hoe deze sabbatical tot stand kwam en hoe Jonathans droom werkelijkheid werd.

Deel 2: Een interview met Paul van Schayk die een jaar ontwikkelingswerk als manager in Malawi (Afrika) heeft gedaan. Volgens Wikipedia is sabbatical een periode van minimaal een aantal maanden waarin mensen vrij nemen of betaald vrij krijgen en hun gewone beroepsbezigheden onderbreken. Dat laatste deed Paul van Schayk.

wereldreis bucketlistafstrepen

Deel 3: Als iemand een voorstander is van een sabbatical dan ben ik het wel. Een aantal maanden er tussen uit, dat klinkt goed toch? Maar waar ga je dat van betalen, wanneer dan en hoe pak je zoiets aan? Hoe ik dat deed, dat lees je in deel 3. En een paar van mijn wereldreisfoto’s om je warm te maken. Misschien wil jij ook wel de wereld rond reizen of vrijwilligerswerk doen in het buitenland, er is genoeg tijdverdrijf te bedenken waar je leven leuker en/of zinvoller van wordt. Zonder uitzondering hoor ik de ‘ja maars’ al om mijn oren vliegen, dat is toch vaak de eerste reactie. Zeg eens eerlijk: dacht je dat net zelf ook niet?

Werken aan een ‘fuck yeah’ leven

Deel 1: Een interview met Jonathan Bouter over sabbatical die werd ingehaald door de actualiteit.

Ontwikkelingswerk

Deel 2: Een interview met Paul van Schayk die een jaar ontwikkelingswerk heeft gedaan in Afrika.

Hoe deed ik dat eigenlijk?

Deel 3: Een aantal maanden er tussen uit, dat klinkt goed toch? Maar waar ga je dat van betalen, wanneer dan en hoe pak je zoiets aan? Hoe ik dat deed, dat lees je hieronder. En een paar van mijn wereldreisfoto’s om je warm te maken.

Elke 5 jaar

Vorig jaar las ik een artikel in Libelle over sabbatical. De spreuk die daar was onderstreept trok mijn aandacht: “Wie om de vijf jaar een halfjaar vrij wil zijn, hoeft maar tweeduizend euro per jaar te sparen”. Dat geeft toch stof tot nadenken, of niet dan?

Sjaak Zonneveld (53) heeft al 4 sabbaticals achter de rug en heeft gemakkelijk praten (zoals mensen het vaak zien), hij is directeur van een bedrijf en daardoor niet afhankelijk van ‘wat zijn baas er van vindt’ dat hij er tussenuit wil. Hij reist graag de wereld rond in zijn beste jaren. “Ik stond op het punt een duur huis te kopen, tot ik me realiseerde dat vrijheid veel belangrijker is dan materiele zaken. Ga minder groot wonen of huren, ruil je dure leaseauto in voor meer salaris zoals ik deed of koop een jaar lang eens geen nieuwe kleding. Vergeet niet te kijken naar wat een werkgever kan betekenen, van pensioen inhouden tot een bedrag aftrekken van je brutosalaris. Als het om werknemersgeluk gaat, is er soms meer mogelijk dan je denkt.”

“Dromen uitstellen tot je 67e is niet verstandig. Niet alleen is het totaal onlogisch om als pensionado allerlei ingewikkelde, fysiek zware reizen te maken, naar verluidt haalt 1 op de 5 Nederlanders het pensioen niet eens. En dan hebben ze wel hun leven lang duizenden euro’s gespaard voor later. Dat is gewoon zonde”, aldus Sjaak Zonneveld.

Sparen voor later

Ik moet hierbij denken aan mijn eigen vader, die had zijn hele leven ‘gespaard voor later’ maar kwam op 63 jarige leeftijd om het leven bij een verkeersongeluk. Voor hem was er geen ‘later’, niemand weet wanneer zijn of haar ‘later’ begint en het is goed om dit te beseffen. Dus leef nu, want zoals de titel een liedje van De Dijk al zegt: LATER IS NU.

Gunnen

Het komt steeds vaker voor dat mensen langer vrij nemen tussen twee klussen of banen in. Dit komt niet alleen doordat er meer zzp’ers en flexwerkers zijn, maar ook omdat we op social media zien dat anderen er tijd voor nemen en gunnen het onszelf dan ook.

Na het overlijden van haar broer was Daniëlle van de Kuit (36) toe aan een jaar rust, bezinning en reizen. “Over een sabbatical had ik vóór het plotselinge overlijden van mijn broer geen seconde over nagedacht. Het grote verdriet veranderde alles. Ik nam 2 maanden vrij om bij te komen maar dat bleek niet genoeg. Durfde ik mijn baan en zekerheid op te zeggen? En konden we wel genoeg sparen? Maar als ik dacht aan wat ik het liefst wilde, kwam ik eigenlijk steeds maar op één ding uit: even helemaal niets doen. Een jaar vrij zijn heeft me geleerd volledig op mijn intuïtie te vertrouwen. Niets in het leven is zeker, dus volg je hart en heb vertrouwen. Ik laat angst niet meer regeren. Wie zelf goed in de wedstrijd wil staan, moet af en toe echt even uitchecken.”

Charmain Orie (45) geniet al ruim een jaar van haar sabbatical, gewoon thuis in Amsterdam. “Ik doe dingen waar ik normaal gesproken niet aan toekwam. Zoals de keuken upgraden, de badkamer opknappen en een cursus die me leuk leek maar waar ik nooit tijd voor had. Een ander mens ben ik niet geworden door de sabbatical, wél een betere versie van mezelf.”

Hoe pak je het aan?

Tot 2012 kon met de levensloopregeling gespaard worden voor verschillende vormen van verlof, waaronder een sabbatical. Sindsdien is verlof (onbetaald of betaald) niet zomaar meer mogelijk. Wel kunnen er afspraken over zijn gemaakt in een cao, personeelsregeling of arbeidsovereenkomst. Zo niet, dan moet er uit de goede wil van een werkgever een regeling tot verlof tot stand komen. Leg goed uit waarom je het verlof wilt om de verlofaanvraag goed te keuren. Denk mee over de gevolgen voor het werk als je weg bent en hoe de werkgever dit kan opvangen. En wat is de minst belastende periode om weg te gaan? Zijn er bijvoorbeeld maanden waarin het altijd wat rustiger is? Of kan de sabbatical tussen twee grote projecten worden gepland? Maak vóór het gesprek al een plan van aanpak (bron: Intermediair). Dit deed Paul van Schayk, je leest zijn verhaal volgende maand in deel 3 van deze drieluik over sabbatical.

Anouk de Wijs (39) zeilde met haar man en 2 zoontjes (toen 8 en 9) een jaar lang de wereld over. “We fantaseerden lang over een zeilreis rond de wereld. We zeiden tegen elkaar ‘het kan niet, maar laten we gewoon beginnen met de voorbereiding’. We namen hobbel na hobbel en de reis kwam steeds dichterbij. De grootste hobbels bleken soms verrassend gemakkelijk te nemen. De reis financierden we met spaargeld en een levensloopregeling. De jongens geven zelf aan dat ze zelfverzekerder zijn geworden en ook hebben ze een duidelijker wereldbeeld ontwikkeld. Met z’n vieren zijn we verliefd geworden op de wereld, het is echt een schitterende plek.”

Zo deed ik het

Zelf bedacht ik op 18 jarige leeftijd, tijdens mijn eerste rondreis door Europa, dat ik meer van de wereld wilde zien. Ik raakte verslingerd aan de vrijheid en was hongerig naar al die belevenissen, culturen en de ‘te ontmoeten mensen’. Ik besloot dat ik in mijn leven op avontuur zou gaan door een wereldreis te maken, hoe of wanneer werd pas later duidelijk. Misschien was ik de enige die er in geloofde dat ik ook echt op reis zou gaan, maar dat kon me niet deren. Ik was stellig overtuigd, maar wachtte op het juiste moment. De voorpret heeft lang geduurd, deze tijd heb ik benut door me in te lezen in bv ‘handboek van een wereldreiziger’. Hier stonden nuttige, maar zeker ook leuke, tips in. Nooit eerder had ik gehoord van een ‘moneybelt’, maar natuurlijk wilde ik er eentje hebben. Het was een gewoon uitziende riem met een geheime binnenruimte waar je wat dollarbiljetten en een kopie van je paspoort in kon verstoppen voor als je echt compleet beroofd achter werd gelaten, hilarisch en stiekem ook geruststellend.

Na mijn studie had ik de tijd om te gaan, maar niet het geld. Dus mijn vriend, en wereldreispartner, en ik besloten om eerst een paar jaar te gaan werken zodat we konden sparen. We woonden in een goedkope huurflat, dat spaarde wel lekker door. Blijkbaar mochten we die niet verhuren, dus paste dit pand niet in ons plan. We kochten wat eerder dan gepland een huis, dat we wit schilderden en meubileerden. Een verhuurbureau zocht een expat die het bewoonde en ervoor zorgde dat we geen woonlasten hadden, maar wel een huis bij thuiskomst. We zegden onze banen op, want wat is een vast contract nou helemaal waard tegenwoordig? En weg waren we, rond de wereld in 8,5 maand.

Zoals je zal verwachten heb ik nooit en te nimmer spijt gehad van mijn beslissing. Sterker nog, ik weet zeker dat ik spijt zou hebben gehad als ik die reis niet had gemaakt. Want wie weet hoe lang je nog in goede gezondheid leeft om zo’n lange reis te maken. Wat dat betreft begrijp ik die Sjaak Zonneveld wel. En jij, hoe ziet jouw droom (of is het inmiddels als een plan) eruit?

Stappenplan
Als je niet weet hoe je het afstrepen van zo’n droomwens aanpakt, dan raad ik je mijn online cursus ‘B.U.C.K.E.T.methode’ aan.  

Met dit 6 stappenplan lukt het jou ook om je lang gekoesterde wens echt te laten uitkomen!

met inspirerende groeten van Paulien – ik zou het gewoon doen – van ’t Westeinde

Uitgetypte tekst van de twee interviews

Deel 1 Interview tekst: Een interview met Jonathan Bouter over sabbatical die werd ingehaald door de actualiteit.

Super leuk dat jullie een blog aan het maken zijn en dat ik daar deel van mag uitmaken, dankjewel.

De blog gaat over sabbatical, met als ondertitel ‘werken aan een FUCK YEAH leven’. Je zat al zo’n 9 maanden in je sabbatical maar het is anders gelopen dan gepland. Wil je dat even toelichten?

Inderdaad, ik was samen met mijn vriendin al 9 maanden aan het rondreizen door Zuid-oost-Azië. Het plan was dat we nog 5 maanden gingen rondtrekken maar het Coronavirus gooide roet in het eten want alle landen gingen op slot. En als je een beetje weet hoe Azië in elkaar steekt, weet je ook dat de gezondheidszorg en de overheid minder goed zijn dan in Nederland. Daarom hebben we ervoor gekozen om onze reis vervroegd af te sluiten en terug te komen naar Nederland, een land waar alles toch wat beter geregeld is. Helaas, maar de rest van de landen waar we nog naartoe wilden ging ook op slot dus reizen was niet mogelijk. Daardoor was onze sabbatical korter dan verwacht.

Jammer. Jouw motto doet me telkens opnieuw glimlachen: ‘Geen Oké Leven maar een Fuck Yeah leven. Stel je even kort voor.

Dank je, fijn dat je mijn motto zo leuk vindt. Ik vind mijn motto superbelangrijk. Ik ben Mindset- en leefstijlcoach en dat is wat ik tijdens de reis ook gedaan heb, ik coach mensen online. Ik vind het super belangrijk om zelf een leven te hebben waarbij ik alles eruit haal. Waarbij ik voel: FUCK YEAH! Ik voel me vrij en gelukkig, dat is hetgeen dat ik ook probeer te creëren voor klanten waar ik mee werk. Ik vind het belangrijk om dat uit te stralen en  een voorbeeld te zijn voor de mensen waarmee ik werk, vandaar.

Jonathan Bouter van Freedom Motivates

vrijheid

Vrijheid is een veelgebruikt woord door jou. Was de drang naar vrijheid ook de aanleiding voor deze sabbatical, of hoe ging dat in z’n werk?

Ja vrijheid is enorm belangrijk voor mij, mijn bedrijf heet ook ‘Freedom Motivates’. Waar het op neer komt is hoe meer vrijheid je krijgt in het leven, hoe meer het je motiveert om vrijheid na te jagen. En dit is zo’n belangrijk onderwerp voor mij omdat ik jarenlang letterlijk gevangen heb gezeten. Nu komt de grap: ik werkte in de gevangenis Bijlmer Bajes. Ik was diep ongelukkig, vond mijn baan niet leuk. Het is een baan die ik jaren had waardoor ik me gevangen voelde, mentaal en fysiek.

Toen ik erachter kwam dat er wat moest gebeuren, dat ik van baan moest veranderen, en uiteindelijk die stap durfde te zetten: voelde ik voor het eerst die vrijheid. Ik dacht WAUW, zo kan je je dus ook voelen. Dat was mijn eerste stap waardoor ik erachter kwam dat vrijheid echt heel goed voelt. Door deze stap, die ik nu 5 jaar geleden maakte, wist ik dat ik me nooit meer zo zou willen voelen.  Ik ga me nooit meer gevangen voelen. Sindsdien is het woord vrijheid in mij gegrift en doe ik alles om zoveel mogelijk vrijheid in mijn leven te krijgen. Ik heb veel nagedacht over wat me vrij maakt. In het kader van persoonlijke ontwikkeling, waardoor ik dingen achter me kon laten. Maar ook vrij van financiële zorgen en vrij van hetgeen mij tegenhoudt en daar ook volledig voor gaan. Die ‘foute’ baan was eigenlijk een blessing in disguise waardoor ik de rest van mijn leven vrijheid zal blijven najagen. Zodoende ben ik zelf een bedrijf begonnen. Want ik dacht dat meer mensen deze vrijheid moeten voelen. Iets wat voor mij actueel is en blijft, omdat ik dit mensen (die mij vertrouwen als coach) wil gaan geven in het leven.

Doen en laten

Wat heb je ervoor moeten doen/ laten om een jaar te kunnen gaan? Neem ons een mee, hoe heb je dit voor elkaar gekregen?

Dat was een hele mooie, ik had het gevoel van vrijheid. Ik had een mooi gesprek met iemand over mijn plannen die me vroeg ‘wat wil je nou eigenlijk gaan doen?’. In dat gesprek kwam ik erachter dat ik wilde gaan reizen, dat was een gevoel waardoor ik een vlammetje voelde. Ik was overtuigd dat ik mijn hele leven moest gaan omgooien om die reis te gaan maken. Wat het inhield was dat ik 3 jaar lang heb toegeleefd naar die reis. Ik had mijn baan in loondienst waardoor ik spaarde, verbouwde mijn huis omdat ik wist dat ik het wilde gaan verhuren. Drie jaar lang heb ik er alles aan gedaan om dat vlammetje aan te houden, om mijn reis waar te maken. Ik heb 1,5 jaar geen verlof opgenomen zodat ik extra geld had voor mijn wereldreis. Elk obstakel probeerde ik op te lossen, om mijn einddoel te bereiken en NIETS zou mij tegenhouden om dit voor elkaar te krijgen.

Leuk hoe dat gegaan is, als je weet waar je het voor doet is het gemakkelijker vol te houden. 100% waar!

Toerist

Welke landen heb je tot nu toe bezocht en hoe bepaal je waar je naartoe gaat en hoe lang je blijft?

Voor de meeste landen krijg je een visum (1, 2, of 3 maanden), dus kan je niet langer blijven. We wilden een jaar en dat is onderweg al verlengd naar 14 maanden. We keken per land wat we daar wilden doen, welk visum kunnen we daarvoor krijgen. Eigenlijk waren we gewoon een toerist die een maand lang in bv Thailand rondtrekt, want we deden dezelfde dingen die elke toerist ongeveer doet die een maand in Thailand blijft. Nu heb ik ook gekeken wat ik van mijn bucketlist wilde afstrepen. In Thailand wilde ik een Muay Thai [Thaiboksen] vechtsportkamp doen voor twee weken. Daarom zijn we hier een extra maand gebleven omdat het daar natuurlijk om gaat: je bucketlist afstrepen. De reis maken is natuurlijk een ding van mijn bucketlist, maar als je tijdens de reis dingen kan afstrepen van je bucketlist is dat helemaal geweldig. Als je de kans krijgt, moet je natuurlijk nu alle dingen die je altijd al hebt gewild zoveel mogelijk afstrepen. Het was dus een combinatie van duur van het visum, welke dingen wilde we gaan zien en welke dingen wilde we van onze bucketlist afstrepen.

Man naar mijn hart, maar als jij moeite doet om zoveel mogelijk dingen van je bucketlist af te strepen ben jij geen potentiële klant van mij: zoveel is duidelijk!

Nee absoluut niet, ik was wel van plan om zoveel mogelijk af te strepen.

Terug naar Nederland

Je was wel van plan om na die 12, inmiddels 14, maanden weer terug te keren naar Nederland? Of zou je dit wel de rest van je leven kunnen doen omdat je werkt op afstand?

Ikzelf zou dit nog jaren kunnen volhouden, omdat ik als mindsetcoach online werk. Maar ik heb een hele lieve partner, mijn droom en ambitie is niet helemaal hetzelfde als die van haar. Zij moet daarvoor in Nederland zijn, daarom keren we terug naar Nederland. Dat is prima, ik gun haar de wereld. Tussendoor zal ik blijven reizen, maar in plaats van lange reizen zullen deze misschien wat korter zijn. Ik zou het oneerlijk vinden om haar niet de kans te geven om haar dromen na te jagen, ik gun het haar ook. Mijn dromen zullen we nog genoeg navolgen in ons lange leven dat we samen zijn.

3 jarenplan

Dit is een typische manier van sabbatical, toerist uithangen en tussendoor werken. Een sabbatical kan op verschillende manier, zoals een jaar in 1 land blijven en daar werken bijvoorbeeld. Had jij je altijd deze manier van sabbatical voorgesteld?

Drie jaar geleden begon ik met sparen voor deze reis, en alles wat is gebeurd was anders dan gepland. Ik wist 3 jaar geleden bijvoorbeeld niet eens wat een onderneming was, laat staan dat ik er eentje zou gaan beginnen. Het was een gevoel dat mijn hart ingaf, wat me vrijheid zou geven. Ik wilde zelfs alleen op reis gaan, maar toen kwam ik een partner tegen. Ik wist één ding zeker: ik ga op reis. Ik mag in mijn handjes knijpen dat mijn vriendin ook haar baan heeft opgezegd om met me mee te gaan. Ik ben een ontzettend dankbare man dat ik zowel een onderneming eraan heb overgehouden aan mijn avontuur en ook nog eens een lieftallige vriendin waarmee ik inmiddels al negen maanden heb gereisd. Ik had niet anders gewild, dat is wel super grappig. Zoals ik had ingebeeld is het niet gebeurd. Ik had geld gespaard voor een jaar, maar door het ondernemen kwam er geld binnen waardoor we de reis met 2 maanden konden verlengen.

Advies

Jonathan Bouter tijdens zijn sabbatical

Wat ben je toch een gelukkige man, ik hoor het al!
Als je het andere mensen zou aanraden om er een paar maanden tussenuit te gaan en hoe zou jij ze adviseren om dit aan te pakken?

Mensen staat voor veel mensen in de top van hun bucketlist. Ik hoor hen vooral denken in obstakels. Een klant van me wil met zijn vrouw en dochtertje weg en denkt vooral in obstakels. Ga niet denken dat je iets niet kan doen om dit of dat. Er gebeurt iets magisch als je besluit om iets te gaan doen. Kijk wat je zou willen doen, want dan zie je wat er allemaal wel mogelijk is in plaats van wat er allemaal niet mogelijk is. En juist dat is belangrijk  als je een reis wilt plannen, of dit nou 2 weken of 2 maanden of langer is. Ga het met je partner of alleen regelen en je zult de energie krijgen om al die obstakels uit de weg te ruimen. In eerste instantie ga je besluiten: Willen we dit doen, waarom willen we dit doen? Weet ook, als je het nu niet doet is de kans groot dat je het volgend jaar niet doet en is de kans heel groot dat je het ook over 10-15 jaar niet gaat doen. Dan ga je terugkijken met spijt ‘Had ik maar….’.

Nu is de tijd om het te doen, niet morgen. Ook al is er een Corona crisis, nu is het de tijd om te gaan plannen. Je kunt ook letterlijk plannen, net als ik, dat je over 3 jaar weg gaat. Maar dan ook plannen wat je gaat doen in die tussentijd, dan verplicht je jezelf dat je het daadwerkelijk gaat doen. Probeer creatief te zijn en probeer eerst kort te gaan reizen. Is het gemakkelijk om met mijn gezin te gaan, bevalt het, houd ik het zolang vol met mijn reisgenoot. Dan kom je er achter of je wel wilt reizen, of het goed voelt. Maar het andere is ook mogelijk, een grote reis plannen.

obstakels

Beslis dat je het gaat doen en ga dan één voor één de obstakels opschrijven zodat je de oplossing kunt bedenken. Bijvoorbeeld ‘we hebben niet veel geld’ à hoe komen we aan dit geld? ‘We hebben problemen met de school van de kinderen’ à hoe krijgen ze wel vrij? Als je kind jonger is dan 5 jaar, kan je sowieso wel gaan. Op die manier kan je alle obstakels uit de weg ruimen. En hoe langer je voorbereidingstijd is, hoe meer tijd ook om alle obstakels weg te nemen. Want die obstakels zijn niet echt obstakels als je ECHT besluit om het te gaan doen, dan zie je ze gewoon als iets dat je moet overwinnen om die reis te gaan maken.

 Dat herken ik wel. Heb jij ook mensen om je heen die altijd maar ‘ja maar’ roepen, zoals ‘Ik heb een hypotheek/ vaste baan’ enz. Wat zijn de ja-maars die jij hoorde?

Ooit komt het nog wel

Als mijn kind oud genoeg is

Ik ben nu te oud hiervoor

Ik ben bang voor ziektes, dat me wat overkomt

Ik heb nu geen geld

Die laatste is de vaakst genoemde reden om niets te doen.

Het is allemaal oplosbaar als je besluit het te gaan doen. Veel mensen zullen straks met spijt terugkijken op hun leven en dat wil je niet. Als je van reizen houdt, of je bent nog nooit op reis geweest en het lijkt je geweldig. Dan zou ik zeggen: “hou op met die ja maars”. Het is zonde om dat gevoel van spijt te krijgen in je leven. Heb je de kans, grijp hem dan. Heb je de kans nog niet, zorg dan dat je hem krijgt. Wat je ervoor terugkrijgt is zoveel meer waard dan alle excuses en ja-maars die je nu verzint.

Dat is helemaal waar. Als mensen nu niet weten hoe ze het moeten aanpakken, dan hebben we daar een online training voor.  Dat is een 6 stappenplan, als je die stappen volgt ga jij jouw wens ook echt afstrepen. Dat hoeft natuurlijk geen sabbatical zijn, maar kan voor elke andere wens gelden.

Je hebt nog een aantal landen op de planning staan. Naar welke landen ga je nog toe, zodra de Corona crisis voorbij is, om je reis af te maken?

We hadden net een drieweekse reis gepland in Myanmar en waren daar net aangekomen, tot heel de wereld in vuur en vlam stond. Wij moesten dus helaas vertrekken omdat het op slot ging daar. Wij zouden allereerst Myanmar afmaken, daarna naar Nepal om een trekking te maken. Daarna staat Taiwan op het lijstje, ook de Filipijnen.

Zoals ik al zei, ik ben nu 33, zou ik grote delen van de wereld willen gaan afstrepen van onze reis-bucketlist. Dat zijn te veel landen om op te noemen. Maar één ding is zeker, ik zal niet lang thuis blijven. Want elke kans die ik kan krijgen, wil ik de wijde wereld in.

Dat zijn heel mooie woorden om mee af te sluiten. Ik geloof nooit dat dit de laatste sabbatical gaat zijn in jouw leven, daar heb ik vertrouwen in. Ik zal je blijven volgen op Instagram ‘Freedom Motivates en dan zie ik al jouw belevenissen. Bedankt voor dit interview en veel plezier voor de rest van jouw leven want volgens mij gaan er nog veel leuke dingen gebeuren! Dank je wel dat ik geïnterviewd mocht worden voor je blog en 100% dat ik nog op sabbatical ga inderdaad. Tot ziens!

Deel 2: Interview met Paul van Schayk

Stel je even kort voor.

Mijn naam is Paul van Schayk (51). Ik heb 2 kinderen en werk als docent op MBO in Den Bosch. Daar geef ik vakken rondom leiding geven, management en vervoer. Verder heb ik een eigen coachbedrijf en ik woon in Den Bosch.

Jouw sabbatical is een aantal jaar geleden. Jij hoefde je baan er niet voor op te zeggen want jouw werkgever was onderdeel van het plan. Hoe ging dit in z’n werk?

Klopt. Soms komen dingen aanwaaien, maar vooral als je jouw kansen pakt en dingen ziet. In 1999 ben ik 2 maanden door Afrika gereisd en ben ik vrij lang in Malawi blijven hangen. Dat vond ik een heel mooi land, soort ‘Afrika voor gevorderden’ omdat er toen heel weinig was. Mijn toenmalige werkgever PostNL was verwant met United Nation, het World Food Program. Als ze lastige logistieke projecten hadden zonden ze managers uit om die klus te klaren. Toen ik zag dat één van die projecten in Malawi was heb ik gereageerd en ben ik ook geselecteerd om er als projectmanager aan de slag te gaan om daar het project uit te voeren.

Wat heb je ervoor moeten doen/ laten om te kunnen gaan?

Best wel wat dingen die spannend zijn. Ik heb bijvoorbeeld mijn gezin een tijdje niet gezien. In de zomervakantie zijn ze wel over geweest, maar je moet toch een tijdje de dingen achterlaten die je gewend bent: gezin, vrienden, familie. Ik heb ook mijn baan opgezegd. Ik was nog wel in dienst bij PostNL en had een terugkeergarantie, maar mijn huidige baan moest ik wel opzeggen zonder dat ik wist wat ik kon gaan doen wanneer ik terug kwam. In het begin was dat niet spannend, maar naarmate de eindtijd dichterbij komt en je eigen geld op begint te raken vraag je jezelf af “Wat moet ik dan dadelijk gaan doen, moet ik dan alles aanpakken wat er voorbij komt?”. Uiteindelijk is in de laatste week wel weer goed gekomen.

Dat is wel grappig: je bent dus via je werkgever uitgezonden, maar toch kwam er een einde aan die baan.

Ik was manager n Rotterdam en je kunt in die functie niet zo lang gemist worden. Ik wist dus nog niet wat ik zou gaan doen zodra ik terug was.

Hoe is het bevallen?

Was heel erg leuk. Ik woonde in een redelijk groot dorp waar ik de enige blanke was. Ik ben gelijk in het eerste weekend lid geworden van het voetbalteam. Ook ben ik op de dinsdagen een biljartcompetitie gaan opzetten. Ik ben gewoon aan de slag gegaan met mijn project. En in de weekenden deed ik mee met golftoernooitjes in de hoofdstad. Dus ik heb eigenlijk meteen een groepje contacten om me heen verzameld waarmee ik verbinding kon hebben, ik vind het fijn om met mensen samen iets te doen. Dat zijn de leukste ontdekkingen als je echt in je eentje zit, het zijn wel reflectiemomenten.

Hoe lang ben je uiteindelijk weg geweest Paul?

Ik ben een jaar projectleider geweest en 4 maanden daarvan in Malawi. Wat we deden op 34 scholen in een gebied van 100km2 is projectmanagement in opzetten van keuken- en voedselopslag en een locatie om te eten. 635.000 kinderen kregen een maaltijd op school. En in geval van de meisjes: als ze 80% van de lessen op school volgden, kregen ze 10kg rijst mee voor thuis. Om ze te motiveren naar school te komen. Een andere vorm dan ad hoc ontwikkelingshulp. Maar meer op de lange termijn. Want als je leert wordt je slimmer, als je slimmer bent kan je meer doen voor je eigen land. Op die manier probeerden we iets in gang te zetten dat niet meer te stoppen is.

Was dat een jaar onbetaald verlof?

Nee ik had wel inkomsten, mijn werkgever heeft doorbetaald. Bovendien krijg je je geld in Malawi ook moeilijk op. Ze zeggen wel eens ‘als je geld hebt kan je alles kopen, maar dat geldt niet voor daar!’ Ik deed aan ruilhandel: om mijn laptop op te laden, ruilde ik die stroom in het ziekenhuis (die hadden een aggregaat) tegen een kopie van een CD of film die ik op mijn harde schijf had staan.

Was je altijd al van plan om er een aantal maanden tussenuit te gaan?

Dat is wel leuk om te vertellen, want dat wist ik zelf niet. Maar toen ik die reis naar Afrika had gemaakt in 1999, had ik een interview gezegd in het personeelskrantje “Het lijkt me ontzettend leuk om eens langere tijd in Malawi te wonen en te werken”. Dat was ikzelf allang weer vergeten, maar toen ik het in 2008 daadwerkelijk ging doen kwam één van mijn personeelsleden naar me toe met dat krantje.

Wat leuk dat hij dat dan had onthouden, na 9 jaar.

Zeker, hij was sowieso iemand die heel betrokken bij wat iedereen denkt en vindt. Dat was wel leuk.

Dit is wel een heel goede manier van sabbatical, omdat je ook wat terugdoet voor de mensheid. Had jij je bij het woord sabbatical altijd al dit voorgesteld of iets heel anders?

Sowieso vond ik het leuk om wat terug te doen. Ik was trots dat het voor UN was, dat je zo’n blauw paspoort krijgt enzo. Wat ik me bij sabbatical voorstel, is dat je de tijd en ruimte neemt voor zelfreflectie. Dat is heel moeilijk in je eigen omgeving, dus gemakkelijker als je jouw omgeving ook verandert. Want daar kom je er veel meer achter wat de kern is van je eigen zijn: wat is de kern en wat zoek je op als je weer in een heel andere situatie zit. Dat is daar wel gelukt.

Nu lukt me dat ook altijd wel met reizen. Niet op vakantie, want ik vind reizen en op vakantie twee verschillende dingen. Vakantie is iets wat je doet met een bestemming en een resultaat. En reizen gaat over de weg zelf.

Dat herken ik wel, reizen en vakantie zijn twee verschillende dingen.

Ze zijn allebei heel erg leuk. Ik ga meestal 2x per jaar op vakantie en af en toe ook op reis.

Wat je in Malawi over jezelf hebt geleerd, is dat ook zo gebleven toen je was terug gekeerd in NL?

Je drijfveren, je komt dichter bij je identiteit. Wat neem ik altijd mee dat bij me past. Ik vind het fijn om mensen om me heen te hebben. Ik heb mijn eigen coachbedrijf opgezet en dat een tijdje fulltime gedaan, totdat ik erachter kwam dat dit best eenzaam werk is. Je kan het niet met andere delen i.v.m. privacy. Het is fijn om met mensen in gesprek te gaan en hen te helpen, door te spiegelen gaan hun belemmeringen weg. Maar één-op-één was voor mij te eenzaam. Daarom ben ik het onderwijs ingegaan. Dan kan ik hetzelfde doen maar dan met grotere groepen.

Ja en mét collega’s.

Precies.

Is er nog iets dat je jezelf in Malawi hebt gerealiseerd en wat je nog steeds meeneemt in je leven, misschien onbewust?

Dat is wel leuk gegaan. In het begin liepen mijn projecten niet zo goed. Ze hadden de vaardigheden wel, ze zeiden ook dat ze het gingen doen maar vervolgens deden ze het niet. Toen keek ik naar mijn managementstijl, dat is een Europese stijl: als mensen kunnen + willen + durven, dan ga je delegeren. Maar in Afrika is de cultuur veel socialer, dus daar zit ook nog ‘mogen’ bij. Ik kan dan wel iemand hebben die iets kan en het wil doen, als hij mag. Hij moet eerst toestemming van een opperhoofd krijgen dat hij dat mag doen.

Ik heb destijds ook een artikel geschreven voor ‘Internationale samenwerking‘ het blad voor ministerie van buitenlandse zaken, over ‘situationeel leidinggeven in Afrika’. Het zit ‘m vaak in heel kleine details, waardoor een project wel of niet slaagt.

Hoe lang duurde het voordat je door kreeg  wat de methode was die jouw Europese manier van leiding geven nog extra nodig had?

Bijna een maand. Ik kom uit de logistiek, dus werk met PDCA (Plan Do Check Act). Ik analyseerde het proces en zag dat het steeds vast liep bij hetzelfde punt. Na drie keer weet je dat het geen toeval is maar een patroon, daarom ben ik naar op zoek gegaan naar waar het fout liep. Het leuke is dat ik daarmee heb gezorgd dat het project slaagde, dat was daarmee voor het eerst geluk. De mensen van daar konden me hier ook niet bij helpen, omdat zij de Europese cultuur niet kenden en ik hun cultuur niet. Het bleek dus zo iets kleins te zijn, waardoor een groep mensen van goede wil het toch niet gerealiseerd krijgen omdat je steeds terugpakt op je oude reflexen.

Dus je hebt veel gewerkt in dat jaar, heb je ook het gevoel dat je ook nog hebt gereisd?

Jawel, in de weekenden met name. Dan ben je op jezelf aangewezen: wat ga je doen en met wie? Er zijn geen belemmeringen meer voor je keuzes, waar kies je dan voor? Zelfde geldt voor de avonden. Als het donker is, heb je geen licht. Dus in het donker ga je slapen, maar in de ochtend wordt het vroeg licht en wat ga je dan doen. Ik vond het heerlijk om door het dorp heen te lopen, de meeste mensen kende mij ook. Ik ging gewoon praatjes maken.

Zou jij het anderen ook aanraden om er een paar maanden tussenuit te gaan en hoe zou jij ze adviseren om dit aan te pakken?

Als je het overweegt, zou ik het zeker doen. Je gaat tegen allerlei belemmeringen aanlopen, maar die kan je allemaal weghalen. Als je er aan toe bent, kan jij eigenlijk ook niet anders. Het is een goede manier om tot jezelf te komen, maar ook om te zien of het je lukt. En het hoeft ook niet perse heel erg lang. Als het niet in een jaar kan, doe je het korter. Als het niet in één keer kan, doe het dan in een paar keer. 5×2 maanden is ook 10 maanden.

Je noemt dat er een aantal dingen is waar je tegenaan loopt, die vind ik altijd leuk en leerzaam om te horen. Kan je een voorbeeld geven van de beren die je op de weg ziet?

Ik vond de onzekerheid wel spannend, omdat ik kostwinner ben, of ik een baan zou vinden zodra ik terugkwam. Die onzekerheid vertaal ik eigenlijk in zelfvertrouwen: ben ik goed genoeg om weer een baan te krijgen. Hoe meer je zelfvertrouwen in kunt zetten, hoe gemakkelijker het is om die beslissing te nemen.

Een andere reden is dat ik mijn vrouw en twee kinderen achterliet in Nederland, die zag ik een tijdje niet. Mijn vrouw Kathy moest in haar eentje voor de kinderen zorgen. Dus ik vroeg mij af: Mag ik voor mezelf kiezen? Moet ik altijd de verantwoordelijkheid nemen, of mag ik ook een keer voor mezelf kiezen? Ook als dit niet het beste is voor de ander?

Nou heb ik een groot verantwoordelijkheidsgevoel en dat maakt het lastiger, maar aan de ander kant ook voldoende zelfvertrouwen wat het weer wat gemakkelijker maakte.

Tot slot, verwacht je nog een keer in je leven een sabbatical te nemen? Zo ja, wat zou je dan naartoe gaan?

Ja ik verwacht nog wel een keer een sabbatical te gaan doen. Ik heb een paar jaar geleden mijn baan opgezegd en bewust geen nieuwe baan genomen. Ik heb een half jaar genomen om in een parkje op een bankje naar mijn tenen te kunnen staren. Dat is me erg goed bevallen, maar dit zou nog lekkerder zijn in een zonnig land ergens. Ik ga zeker nog wel, over een jaar of 5, voor een langere tijd niet werken. Of ik dan een sabbatical noem, of een pauze: ik ga in ieder geval bedenken waar ik heen wil, wie ik ben, wat ik echt belangrijk vind.

Ik hoor in Nederland ook wel mensen die een tijdje niet werken en die tijd gebruiken om klusjes op te knappen. Zie jezelf dan dat doen?

Nee, ik werk in het onderwijs, dus heb jaarlijks 12 weken vrij om dat soort klusjes te doen. Maar gewoon zelfreflectie. Over 5 jaar zijn mijn kinderen 24 en 23, dan zijn ze wat ouder en iets meer op eigen benen. Dat past wel bij mijn verantwoordelijkheidsgevoel: nu kies ik weer voor mezelf.

Bedankt voor dit interview!

Volgende keer een melding ontvangen zodra er een nieuwe blog online staat? Schrijf je dan hier in. Genoeg geïnspireerd? Dan kan je onderaan elke mail uitschrijven.

Vond je dit leuk om te lezen? Als jij maandelijks een reminder wil wanneer er een inspirerend artikel is verschenen, laat dan hier je gegevens achter.
Onze website maakt gebruik van cookies, voornamelijk van diensten van derden. Definieer uw privacyvoorkeuren en / of ga akkoord met ons gebruik van cookies.
Privacy beleid