Wat de dood je kan leren over het leven

Wat de dood je kan leren over het leven 686 686 Paulien van ‘t Westeinde

Sinds 2018 werd ik gegrepen door de rubriek ‘ik heb geleefd’ in de krant. Hierin interviewde Annemarie Haverkamp mensen die niet lang meer te leven hadden en vroeg zich af ‘Wat doe je als je nog maar kort te leven hebt? In augustus 2019 schreef ik er al een blog over.

Inmiddels is haar boek ‘ik heb geleefd’ af, waarin ze 70 mensen aan het woord laat die er inmiddels niet meer zijn. En eentje die het heeft overleefd, door een verkeerde diagnose: geluk bij een ongeluk zullen we maar zeggen.

In tegenstelling tot wat je misschien zult verwachten, gaat het boek niet zozeer over de dood maar vooral over ‘het leven’. Want mensen die zich realiseren dat ze dood gaan, weten ineens heel goed hoe ze willen leven.

Er is leven vóór de dood!

De schrijfster vond die wekelijkse gesprekken een wake-up-call om iets te maken van dat kostbare leven. Stel niks uit, volg je hart, heb elkaar lief.

Humor is zo belangrijk. Het rijmt niet voor niets op tumor

Aldus Anja (49). Als ze lacht, voelt ze de pijn niet. Daar zou in de behandeling meer mee gedaan moeten worden,

“Je moet je hart volgen. En kansen benutten. Geloof erin. Geloof erin en het komt goed.”, hier spreekt de coach  Freek Verhoeven (72)

Flauwekuldingen heeft ze uit haar leven gebannen. En als Paula (54) een gesprek voert met iemand, gaat het nooit over het weer. Alleen essentiële dingen doen er nog toe. ‘Wat vind je belangrijk? Wat wil je met je leven? Soms hoor ik mensen zeggen dat je herinneringen moet maken als je ongeneeslijk ziek bent. Dat vind ik zo stom. Als je nu nog herinneringen moet maken, ben je gewoon te laat! Dat had je heel je leven moeten doen.

Had Wim Pruim (61) nog een bucketlist, dan zou daarop staan: ‘niet ziek zijn’. En dat dan tien keer onder elkaar.

Onno Pel (38) is aan zijn derde bucketlist toe. Zijn eerste maakt hij vier jaar geleden, toen hij net had gehoord dat hij lijdt aan een dodelijke longziekte. Bovenaan de lijst stond een rondreis door het westen van de VS, langs de kust naar de waanzinnige nationale parken in een Ford Mustang.

Op zijn bucketlist stond ook ‘wereldrestaurants bezoeken’. Het voordeel van ziek zijn is dat je in je mail aan zo’n restaurant kunt schrijven dat je tijd beperkt is. Dat is ook echt zo, maar het helpt bij het reserveren van een tafel. Zo vloog hij naar San Sebastian om naar een sterrenrestaurant te gaan.

 ’Je kunt natuurlijk duizend excuses bedenken om zoiets niet te doen: je bent onmisbaar op je werk, het is idioot om voor een etentje helemaal naar Spanje te vliegen … maar je kunt ook gewoon gáán.’

Ik weet nu dat het vaderschap de mooiste baan van de wereld is. Ik maak alle belangrijke momenten in het leven van mijn zoontje mee. De eerste zwemles, de eerste schooldag. Was ik niet ziek geworden, dan had ik die allemaal gemist.’

Een bruiloft stond ook op zijn bucketlist. In de zomer vierde hij de liefde voor zijn vrouw met familie en vrienden in Italië. Telkens als hij bovenaan zijn bucketlist iets wegstreept, komt er onderaan iets bij. Komend jaar gaat zijn zoontje voor het eerst mee naar Las Vegas. We reizen door naar Pearl Harbor. Mooie herinneringen maken zodat  ik straks in die herinneringen blijf voortbestaan.

Tjeerd (62): ‘Een dokter zei: “Koester wat je gehad hebt.” Dat vind ik de mooiste uitspraak die er is. Je hoeft niet vooruit te kijken – dat komt vanzelf wel – maar kijk achterom. Als ik hoor hoeveel mensen veel jonger zijn overleden, heb ik nog een hoop meegemaakt. Ja toch.’

Ingeborg (42) had levenshaast, ofwel de drang om als een bezetene door het leven te razen en schreef hier een boek over met dezelfde titel.  Ze zei hierover: ‘Het feit dat jij eerder doodgaat dan de rest, mag nooit een vrijbrief zijn om je hufterig te gedragen’.

Voor hersentumor.nl organiseert ze binnenkort een evenement om geld in te zamelen, want ze zou graag iets goeds willen achterlaten.

Cindy (45): ‘Ik heb het geluk dat ik op mijn vijftiende mijn grote liefde ben tegengekomen,’ zegt ze terwijl ze hem aankijkt. ‘Jurgen is mijn man, mijn minnaar en beste vriend. Wie kan dat zeggen?’ Mensen laten zich tee veel leiden door wat ze niet hebben, vindt ze. ‘Kijk eens naar wat je wel hebt!’

De foto van het beker winnende Feyenoord prijkt op de ‘leukedingenkalender’ die ze zelf maakte. Nee, ziekenhuisafspraken mogen daar niet op, aldus Nicole (38). Alléén de uitjes waar ze blij van wordt. Zoals het weekendje Rotterdam, en een reis naar Brazilië. Het zijn dingen die op haar bucketlist staan. ‘Ik wil ook nog koeien knuffelen met mijn zoon en een nachtje met hem in een hotel slapen. En wat dacht je van trouwjurken passen met andere ‘kankervrouwen’? Maar ik wil ook een maaltijd voor daklozen koken, het draait niet alleen om mezelf’.

‘Ik heb mezelf echt wel zielig gevonden, maar nu denk ik: het kan altijd erger. Bijvoorbeeld als ik geen lieve mensen om me heen zou hebben. Geen huis had. Of dat ik morgen al dood zou gaan.’

Frank (44) kocht een tweedehands cabrio. Die stond nog op zijn bucketlist. Maar hij is ook gaan schrijven. Brieven voor de verjaardagen en andere belangrijke momenten in het leven van mijn kinderen. Adviezen die ze nu nog niet zouden begrijpen: ga niet werken voor geld, doe wat je hart je ingeeft.

Typisch dat Geneviève (58) bovenstaande dialoog al jaren op haar prikbord in de keuken hing. Dagelijks was ze erlangs gerend. Nu pas zag ze wat er stond en waren het die woorden die haar kracht en vastberadenheid gaven.

Toen Carolien (51) twee jaar geleden ziek werk, hebben we gelijk het bedrijf verkocht. We waren nooit langer dan een week weg geweest en mijn droom was reizen.

‘We zijn vijf weken naar de Verenigde Staten gegaan,’ vertelt Carolien. De toon was gezet. Sinds die trip gingen ze naar Polen, Dubai, de Canarische Eilanden, op bezoek bij familie in Canada en pas nog met de Thalys naar Parijs. Ik heb nu nog een paar jaar om deze wensen ook daadwerkelijk te realiseren.

Vroeger kabbelde mijn leven min of meer voort, sinds ik ziek ben zijn er veel meer ups en downs. Dat betekent dat je ook veel meer van de hoogtepunten geniet. Het leven is voor mij veel intenser geworden.

Na de ALS-fietstocht in Frankrijk gaat Heleen (55) parachutespringen met haar zoon. Waarom? Omdat het kan. ‘En als het parachutespringen goed afloopt, gaan mijn man en ik met de Mini naar Italië op vakantie. Kap open en genieten!’

Romy  (33) was zelf tienermoeder. Op de bucketlist die ze heeft gemaakt, staat onder meer ‘tienermoeders helpen’. Zodra ze zich wat fitter voelt, wil ze uitzoeken wat ze voor jonge meiden kan betekenen. Als was het alleen maar haar verhaal vertellen. ‘Je leven houdt niet op zodra je zwanger wordt. Je leven begint! Alleen heb je er iemand bij om voor te zorgen.’

Alles wat ze nog met haar zoon kan doen, doet Lilian (37) nú. ‘Ik ben veel minder materialistisch geworden. Van de opbrengst van de verkoop van veel spullen heb ik een abonnement op de Efteling gekocht.’ Bij elkaar zijn, daar draait het nu om. Er is niks wat ze nog met geld zou willen kopen. ‘Ja tijd … maar tijd is niet te koop.’

‘Als ik niet ziek was geworden had ik nooit met die passie geleefd, waarmee ik nu leef. Ik doe wat mijn hart me ingeeft’

Herman (62) had nog een paar jaar te leven, hoe moest hij zijn dagen zin geven? ‘In de krant las ik een artikel over een gezin met twee kinderen met een stofwisselingsziekte, Pip en Teun. Ze zouden niet oud worden. Ik wilde die familie alles wel geven, maar ja, ik had niks.’
Toen kwam hij op het idee een stichting op te zetten. Hij zou zelf meubels maken van hout en de opbrengst doneren aan zieke kinderen. Sindsdien is Herman de Jong gelukkiger dan ooit.

Charl (62) lacht en vertelt hoe hij het receptenboek ‘de koekjesbijbel’ pakte. Om koekjes te bakken moet je de deur uit, suiker kopen of een citroen. ‘Het voordeel van bakken is dat je allerlei instructievideo’s op YouTube kan vinden, die bekeek ik vanuit mijn bed.’ In het begin mislukte alles, maar hij hield vol. Nu bakt hij voor een café in zijn straat. Dankzij zijn baksels telt hij weer mee. ‘Anders ben je alleen maar patiënt, dat is echt niks.’ Hij kookt ook voor de hele straat: ‘deze buren houden bijvoorbeeld van vis’.

De ziekte heeft hem zachter gemaakt, vertelt hij. Hij denkt veel over de zin van het leven. Voor hem is dat: verbinden. Hij houdt ervan goede gesprekken te voeren en zo iets voor een ander te betekenen.

Kanker heeft Coby (64) veranderd zegt ze. ‘Het klinkt misschien gek, maar ik ben optimistischer geworden. Vroeger was ik meer het type “het glas is halfleeg”, nu is dat andersom’. Hoe dat kan? Omdat je dankbaar wordt voor de dingen die nog wél kunnen, denkt ze.

Louise (44) heeft leren leven met haar ziekte en weet dat ze niet oud zal worden. Ze stelt niets uit en gaat ook gewoon met haar infuuspomp naar het buitenland.

‘Met die stok achter de deur probeer ik van elke dag een feestje te maken’

Ik wil dit blog graag afsluiten met de uitspraak van Suzanne (47). Zij vergelijkt de duur van een mensenleven met een ijscoupe.

Het gaat er niet om of je drie bolletjes krijgt of slechts één, als je er maar intens van geniet.

Wil je het hele boek lezen, hier kan je het bestellen.

Inspirerende groet van Paulien – ik zou het gewoon doen – van ’t Westeinde

MAANDELIJKS GEÏNSPIREERD WORDEN? Laat dan hier weten waar we de reminder naartoe mogen sturen.

Vond je dit leuk om te lezen en kan je er iemand anders mee inspireren? Deel het dan op:
Vond je dit leuk om te lezen? Als jij maandelijks een reminder wil wanneer er een inspirerend artikel is verschenen, laat dan hier je gegevens achter.
Onze website maakt gebruik van cookies, voornamelijk van diensten van derden. Definieer uw privacyvoorkeuren en / of ga akkoord met ons gebruik van cookies.
Privacy beleid